Kalendarz liturgiczny w Kościele Katolickim
Rok liturgiczny to cykl wspomnień zbawczych wydarzeń z życia Chrystusa, Najświętszej Maryi Panny i świętych. Składa się z kilku okresów, każdy ma swój charakter i kolor szat liturgicznych.
Adwent
Okres czterech tygodni przed Bożym Narodzeniem. Czas oczekiwania na przyjście Pana — zarówno w pamiątce historycznego narodzenia, jak i w paruzji na końcu czasów.
Kolor szat: fioletowy (na znak nawrócenia), w trzecią niedzielę (Gaudete) — różowy.
Boże Narodzenie
Okres rozpoczynający się Wigilią (24 grudnia) i trwający do święta Chrztu Pańskiego (niedziela po 6 stycznia). Centralną uroczystością jest narodzenie Jezusa Chrystusa.
Kolor szat: biały (radość i czystość).
Okres zwykły (część pierwsza)
Niedziele od chrztu Pańskiego do Środy Popielcowej. Czas zwykłego rozwoju życia chrześcijańskiego.
Kolor szat: zielony (nadzieja, wzrost).
Wielki Post
Czterdziestodniowy okres pokuty od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku. Przygotowanie do Wielkanocy przez post, modlitwę i jałmużnę.
Kolor szat: fioletowy. W czwartą niedzielę (Laetare) — różowy. W Niedzielę Palmową — czerwony.
Triduum Paschalne
Najświętsze trzy dni Kościoła: Wielki Czwartek (Msza Wieczerzy Pańskiej), Wielki Piątek (Liturgia Męki Pańskiej), Wigilia Paschalna w Wielką Sobotę.
Kolory: biały (Wielki Czwartek), czerwony (Wielki Piątek), biały (Wigilia).
Wielkanoc
Pięćdziesiątdniowy okres od Niedzieli Zmartwychwstania do Zesłania Ducha Świętego. Najradośniejszy okres roku liturgicznego.
Kolor szat: biały.
Zesłanie Ducha Świętego (Pięćdziesiątnica)
Pamiątka zstąpienia Ducha Świętego na Apostołów. Świętujemy 50 dni po Wielkanocy.
Kolor szat: czerwony.
Okres zwykły (część druga)
Najdłuższy okres roku — od Pięćdziesiątnicy do Adwentu. Kończy go Uroczystość Chrystusa Króla Wszechświata.
Kolor szat: zielony.
Kolory szat liturgicznych — znaczenie
- Biały — radość, czystość, zmartwychwstanie. Uroczystości i święta Pańskie (poza Męką), święta Maryi, świętych niemęczenników.
- Czerwony — Duch Święty, męczeństwo, krew Pańska. Niedziela Palmowa, Wielki Piątek, Zesłanie Ducha Świętego, święta Apostołów i Męczenników.
- Zielony — nadzieja, wzrost życia chrześcijańskiego. Okres zwykły.
- Fioletowy — pokuta, oczekiwanie. Adwent i Wielki Post.
- Różowy — radość pośród pokuty. III niedziela Adwentu (Gaudete), IV niedziela Wielkiego Postu (Laetare).
- Czarny — używany tradycyjnie we Mszy żałobnej (dziś częściej fioletowy lub biały).
Rodzaje obchodów liturgicznych
- Uroczystość (sollemnitas) — najwyższa ranga, np. Wielkanoc, Boże Narodzenie
- Święto (festum) — np. święta Apostołów, święta Pańskie
- Wspomnienie obowiązkowe — wspomnienia świętych w kalendarzu powszechnym
- Wspomnienie dowolne — celebracja zależna od decyzji kapłana
- Dzień powszedni — zwykły dzień bez wspomnienia